Een rollenkettingoverbrenging berekenen en tekenen: twee kettingwielen (Z1 en Z2) met een rollenketting, en een spanwiel op het losse part. Maten volgens ISO 606 / DIN 8187 (ketting) en DIN 8196 (tandvorm van het kettingwiel).
| Veld | Betekenis |
|---|---|
| Ketting | Kettingmaat uit de Europese reeks B (05B ... 32B), enkelvoudig. Tussen haakjes de steek in inch (bijvoorbeeld 08B = 1/2"); 05B heeft een steek van 8 mm en geen inchmaat. |
| Tanden Z1 | Tandental van het drijvende wiel (links in de tekening). |
| Tanden Z2 | Tandental van het gedreven wiel (rechts). |
| Hartafstand a | Afstand tussen de middelpunten van Z1 en Z2 in mm. |
| Schakels | Aantal schakels van de ketting. 0 = automatisch: het kleinste even aantal dat om de wielen past. Meer schakels = meer speling, die het spanwiel opneemt. |
| Tanden spanwiel | Tandental van het spanwiel. |
| Plaats spanwiel | Waar het spanwiel langs het losse part staat: links = bij Z1, rechts = bij Z2. Je kunt het spanwiel ook in de tekening met de muis verslepen. |
| Spanwiel buiten / binnen | Buiten de ketting (drukt het losse part naar binnen) of binnen de ketting (drukt het naar buiten). |
| Boring Z1 / Z2, boring spanwiel | Diameter van het asgat in mm (0 = geen). Wordt getekend en geëxporteerd; is de boring groter dan 80% van de voetcirkel, dan volgt een waarschuwing. |
Openen... (Ctrl+O), Opslaan (Ctrl+S) en Opslaan als... bewaren alle invoer in een
projectbestand .chs (een leesbaar tekstbestand). In de titelbalk staat de naam van het project; een
* betekent dat er nog niet opgeslagen wijzigingen zijn. Bij afsluiten of een ander project openen vraagt
het programma of je de wijzigingen wilt bewaren. Je kunt een project ook openen door het bestand als parameter mee te
geven (of, na installatie met koppeling, door erop te dubbelklikken).
Export DXF... en Export STEP... schrijven de opstelling precies zoals ze in beeld staat (ook de draaistand), als losse curven in millimeter, elk soort op een eigen laag:
| Laag | Inhoud |
|---|---|
| Z1, Z2, SPANWIEL | Omtrek van het kettingwiel (met tanden) en de boring |
| BINNENSCHALM, BUITENSCHALM | Omtrek van elke schalm |
| PEN, ROL | Cirkels van de pennen (d2) en de rollen (d1) |
| STEEKCIRKEL | De steekcirkels (alleen met het vinkje "Steekcirkels meeexporteren") |
DXF is versie R12 (omtrekken als gesloten polylijn, cirkels als CIRCLE). STEP is AP214: elke omtrek (wiel, schalm, pen, rol) is daar één gesloten curve (een B-spline die op de hoeken, zoals de tandpunten, scherp blijft). De vorm wijkt in DXF hoogstens 0,001 mm en in STEP hoogstens 0,003 mm af van de berekende vorm. Het STEP-bestand wordt enkele MB groot.
Met de keuzelijst Exporteren kies je wat er in het bestand komt: alles zoals in beeld, alleen de ketting, of alleen één wiel (handig om een kettingwiel te 3D-printen). Deze keuze geldt ook voor de 2D-export.
Het 3D-model ligt met het midden van de ketting in het vlak z = 0, de assen in de z-richting:
| Onderdeel | Vorm |
|---|---|
| Kettingwiel, spanwiel | Omtrek met tanden, dikte = tandbreedte bf1, met boring |
| Binnenschalm (2 per binnenschakel) | Dikte ti, gat voor de bus |
| Buitenschalm (2 per buitenschakel) | Dikte to, gat voor de pen |
| Bus | Buis van pen-diameter d2 tot bus-diameter, lengte b1 + 2 ti |
| Rol | Buis van bus-diameter tot rol-diameter d1, iets smaller dan b1 |
| Pen | Cilinder d2, steekt aan beide kanten iets uit |
Elk onderdeel is een eigen gesloten volume; ze raken elkaar, maar overlappen niet. De schalmdiktes en de bus-diameter staan niet in de norm (typische fabrikantwaarden).
De koordafwijking is de grootste afstand tussen het driehoeksnet (STL, 3D DXF) en de echte vorm. Een hele ketting geeft veel driehoeken: bij 0,01 mm wordt een STL van 106 schakels ongeveer 13 MB en een 3D DXF ongeveer 50 MB. Kies voor een hele ketting gerust 0,05 mm; voor één kettingwiel is 0,01 mm prima.
Het programma legt de ketting rol voor rol: op een wiel liggen de rollen precies in de tandholtes (op de steekcirkel, onderling precies een steek p), tussen de wielen op een rechte lijn. Boven ligt het strakke part, onder het losse part. Het spanwiel wordt zo ver ingedrukt dat de ketting met het gekozen aantal schakels precies sluit, net als in het echt.
Met Draaien draait wiel 1 linksom (het strakke part wordt naar Z1 getrokken); de ketting en de andere wielen bewegen mee. Je ziet dan ook het "polygoon-effect": het spanwiel beweegt een beetje op en neer.
Muiswiel = zoomen, slepen = verschuiven, spanwiel slepen = verplaatsen, dubbelklik = alles in beeld. De binnenschalmen zijn grijs, de buitenschalmen geel. Achter in de regel onder de tekening staat hoe groot de tekening is (px/mm) en hoeveel milliseconden het tekenen kostte.